 |
 |
|
|
|
|
| |
| stewertshaffen |
| LOCATION: |
|
|
|
AGE: |
|
25 |
|
SEX: |
|
Male |
|
 |
0 Comments |
|
2 Views |
|
| Rating: |
|
 |
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
| |
 |
|
| Posted |
| Craniosynostosis la gi? Nguyen nhan, dau hieu va cach dieu tri tat dinh khop so som o tre
Craniosynostosis (tat dinh khop so som) la mot di tat bam sinh xay ra khi mot hoac nhieu duong khop giua cac xuong so cua tre dong lai som hon binh thuong. Tinh trang nay khien hop so phat trien khong can doi, dan den nhung bat thuong ve hinh dang dau, khuon mat va trong mot so truong hop co the anh huong den su phat trien cua nao.
Thong thuong, cac duong khop so o tre so sinh chua dong hoan toan de tao dieu kien cho nao phat trien trong nhung nam dau doi. Tuy nhien, khi mot hoac nhieu khop so bi dinh som, su phat trien cua hop so tai vi tri do bi han che, khien dau tre co hinh dang bat thuong.
Craniosynostosis co nguy hiem khong, co anh huong den tri nao cua tre va co can phau thuat khong? Day la nhung van de duoc nhieu phu huynh quan tam khi phat hien dau tre dai bat thuong, tran lech, meo dau hoac co hinh dang khong can xung.
Bai viet duoi day cua Benh Vien Thien Hanh (thienhanhhospital.com/) se giup ban hieu ro nguyen nhan, trieu chung, cac loai Craniosynostosis, phuong phap chan doan va huong dieu tri hien nay.
Craniosynostosis la gi?
Craniosynostosis la thuat ngu y hoc chi tinh trang mot hoac nhieu duong khop so cua tre bi dong som bat thuong.
Trong tieng Viet, benh thuong duoc goi la tat dinh khop so som, dinh duong khop so som hoac lien khop so som.
Hop so cua tre so sinh duoc cau tao tu nhieu xuong rieng biet, ket noi voi nhau bang cac duong khop so co tinh linh hoat.
Nhung duong khop nay cho phep hop so gian no tuong ung voi su phat trien nhanh chong cua nao trong nhung nam dau doi.
Khi mot duong khop bi dinh som, xuong so khong the phat trien binh thuong theo huong vuong goc voi duong khop do.
De bu tru, hop so co the phat trien nhieu hon o nhung huong khac, dan den hinh dang dau bat thuong.
Craniosynostosis co the anh huong den mot duong khop hoac nhieu duong khop cung luc.
Phan lon truong hop la dinh mot khop so don doc, nhung mot so tre co the mac nhung hoi chung di truyen phuc tap lien quan den nhieu bat thuong o hop so va khuon mat.
Cac loai Craniosynostosis thuong gap
Tat dinh khop so som duoc phan loai theo duong khop bi anh huong.
1. Sagittal Craniosynostosis – Dinh khop doc giua
Day la dang Craniosynostosis thuong gap nhat.
Khi khop doc giua dong som, hop so bi han che phat trien theo chieu ngang va co xu huong phat trien dai hon theo chieu truoc – sau.
Tinh trang nay duoc goi la scaphocephaly, hay dau hinh thuyen.
Dac diem co the bao gom:
Dau dai va hep.
Tran hoac vung cham nho hon binh thuong.
Hop so hep khi nhin tu phia tren.
Co the so thay go xuong doc dinh dau.
Muc do bien dang khac nhau giua cac tre.
2. Coronal Craniosynostosis – Dinh khop vanh
Dinh khop vanh co the xay ra o mot ben hoac ca hai ben.
Dinh khop vanh mot ben
Tinh trang nay thuong gay bien dang dau khong doi xung, con goi la anterior plagiocephaly.
Tre co the co tran mot ben bi det, hoc mat va vung tran khong can xung.
Dinh khop vanh hai ben
Khi ca hai khop vanh dong som, hop so co the ngan theo chieu truoc – sau va rong hon binh thuong.
Tinh trang nay thuong duoc goi la brachycephaly.
Mot so truong hop co the lien quan den cac hoi chung di truyen.
3. Metopic Craniosynostosis – Dinh khop tran
Dinh khop tran som co the gay tinh trang tran hinh tam giac, con goi la trigonocephaly.
Khi nhin tu phia tren, phan tran cua tre co the hep va nho ve phia truoc.
Mot so tre co the co khoang cach giua hai mat gan nhau hon binh thuong.
Can phan biet dinh khop tran benh ly voi go xuong tran don thuan.
Duong khop tran co the dong sinh ly trong giai doan nhi nhi, vi vay khong phai moi truong hop co go xuong giua tran deu can phau thuat.
4. Lambdoid Craniosynostosis – Dinh khop lambdoid
Day la dang tuong doi hiem gap.
Khi mot ben khop lambdoid dong som, vung cham co the bi det khong doi xung.
Mot so truong hop co the xuat hien thay doi vi tri tai hoac bien dang vung nen so.
Tinh trang nay can duoc phan biet voi meo dau do tu the, von pho bien hon nhieu.
5. Multiple-Suture Craniosynostosis – Dinh nhieu khop so
Mot so tre co nhieu duong khop so bi dong som.
Dang nay co the lam han che dang ke su phat trien cua hop so va lam tang nguy co tang ap luc noi so.
Nhung truong hop dinh nhieu khop thuong can duoc danh gia chuyen sau, bao gom kha nang co hoi chung di truyen lien quan.
Nguyen nhan gay Craniosynostosis
Nguyen nhan gay dinh khop so som chua duoc xac dinh day du trong tat ca truong hop.
Yeu to di truyen
Mot so dang Craniosynostosis lien quan den bien the o cac gene tham gia dieu hoa su phat trien cua xuong so.
Nhung gene duoc biet den co lien quan den mot so hoi chung dinh khop so bao gom FGFR2, FGFR3, TWIST1 va cac gene khac.
Tuy nhien, khong phai moi tre mac Craniosynostosis deu co bien the gene xac dinh.
Bat thuong phat trien bam sinh
Qua trinh hinh thanh va phat trien cac duong khop so co the bi roi loan trong thoi ky bao thai.
Yeu to moi truong va thai ky
Mot so yeu to trong thai ky da duoc nghien cuu ve moi lien quan voi nguy co dinh khop so som.
Tuy nhien, moi lien he quan sat duoc khong dong nghia voi viec da xac dinh duoc nguyen nhan truc tiep.
Nhung hoi chung bam sinh
Mot so hoi chung di truyen lam thay doi qua trinh phat trien xuong va mo lien ket, tu do anh huong den cac duong khop so.
Cac truong hop khong xac dinh duoc nguyen nhan
Nhieu tre bi Craniosynostosis don doc khong co tien su gia dinh hoac nguyen nhan ro rang.
Dieu nay khong co nghia la cha me da lam dieu gi sai trong qua trinh cham soc tre.
Dau hieu Craniosynostosis o tre so sinh
Bieu hien dac trung nhat la hinh dang dau bat thuong.
Dau dai va hep
Day la bieu hien thuong gap o tre dinh khop doc giua.
Tran hinh tam giac
Tre dinh khop tran co the co vung tran nhon hoac hep khi nhin tu phia tren.
Tran khong can xung
Mot ben tran co the det hon ben con lai khi dinh khop vanh mot ben.
Dau ngan va rong
Mot so truong hop dinh khop vanh hai ben co the gay dau ngan theo chieu truoc – sau.
Vung cham bi det bat thuong
Dinh khop lambdoid co the gay bien dang vung sau dau.
Go xuong doc duong khop
Mot so tre co the so thay go xuong noi len tai vi tri duong khop dong som.
Tuy nhien, go xuong don doc khong du de xac dinh benh.
Hinh dang dau thay doi theo thoi gian
Trong Craniosynostosis, bien dang dau co the ngay cang ro khi nao va hop so tiep tuc phat trien.
Tang truong vong dau bat thuong
Mot so tre co the co thay doi ve toc do tang truong vong dau.
Tuy nhien, vong dau binh thuong khong loai tru Craniosynostosis.
Cac phuong phap phau thuat Craniosynostosis
1. Phau thuat noi soi giai phong duong khop so
Phuong phap nay thuong duoc can nhac o tre con rat nho, tuy loai di dang va dieu kien dieu tri.
Bac si su dung ky thuat it xam lan de loai bo hoac giai phong phan duong khop so bi dinh.
Sau phau thuat, mot so tre can su dung mu chinh hinh chuyen dung trong thoi gian nhat dinh de ho tro qua trinh dinh hinh hop so.
Uu diem co the bao gom duong mo nho hon va it mat mau hon so voi mot so ky thuat mo.
Tuy nhien, phuong phap khong phu hop voi moi loai Craniosynostosis.
2. Phau thuat tao hinh vom so
Phau thuat tao hinh vom so (cranial vault remodeling) la phuong phap chinh hinh hop so bang cach tai cau truc nhung phan xuong bi anh huong.
Muc tieu la cai thien hinh dang hop so va tao khong gian phu hop cho nao phat trien.
Phuong phap nay co the duoc ap dung cho nhieu dang Craniosynostosis.
3. Phau thuat mo rong vung tran – o mat
O mot so truong hop dinh khop vanh hoac khop tran, bac si co the thuc hien phau thuat chinh hinh vung tran va o mat.
Muc tieu la cai thien cau truc vung truoc hop so va khuon mat.
4. Phau thuat mo rong hop so bang thiet bi keo gian
Mot so truong hop phuc tap co the duoc can nhac ky thuat keo gian xuong de tang the tich hop so.
5. Phau thuat trong Craniosynostosis hoi chung
Tre mac nhung hoi chung phuc tap co the can nhieu giai doan dieu tri.
Ngoai chinh hinh hop so, mot so tre con can can thiep cac bat thuong ve mat, duong tho hoac xuong mat.
Tham kham Craniosynostosis tai Buon Ma Thuot
Doi voi cac gia dinh tai Dak Lak va khu vuc Tay Nguyen, viec phat hien som nhung bat thuong ve hinh dang hop so cua tre co y nghia quan trong trong chan doan va dieu tri.
Khi tre co dau dai bat thuong, tran lech, tran hinh tam giac hoac bien dang vung cham, phu huynh nen dua tre den co so y te de duoc danh gia.
Benh vien Da khoa Thien Hanh tai Buon Ma Thuot la mot co so y te ma phu huynh co the lien he de tim hieu ve cac dich vu tham kham tre co bat thuong hinh dang dau va nhung van de suc khoe lien quan.
Trong qua trinh danh gia ban dau, bac si co the khai thac tien su, quan sat hinh dang hop so, theo doi vong dau va can nhac nhung buoc kiem tra tiep theo khi can thiet.
Neu nghi ngo Craniosynostosis, tre nen duoc danh gia boi bac si co chuyen mon ve ngoai than kinh nhi hoac phau thuat so mat.
Phu huynh nen lien he truc tiep Khoa noi tong hop - Benh Vien Da Khoa Thien Hanh de xac nhan cac dich vu kham nhi, chan doan hinh anh, chuyen khoa lien quan va kha nang tiep nhan hien co.
Doi voi nhung truong hop can phau thuat chinh hinh hop so, tre can duoc chuyen den co so co doi ngu chuyen khoa va dieu kien phau thuat phu hop.
Viec chuyen kham som rat quan trong vi mot so phuong phap dieu tri chi phu hop trong nhung giai doan phat trien nhat dinh cua tre.
Ket luan
Craniosynostosis la tat dinh khop so som o tre, xay ra khi mot hoac nhieu duong khop giua cac xuong so dong truoc thoi diem binh thuong. Tinh trang nay co the gay bien dang dau, bat doi xung khuon mat va trong mot so truong hop dan den tang ap luc noi so hoac nhung van de phat trien than kinh.
Muc do nguy hiem phu thuoc vao loai di dang, so luong duong khop bi dinh va nhung bat thuong phoi hop.
Nhieu tre mac Craniosynostosis don doc co tien luong tot neu duoc phat hien va dieu tri phu hop. Phau thuat chinh hinh hop so la phuong phap quan trong trong nhung truong hop co chi dinh.
Tuy nhien, khong phai moi truong hop meo dau deu la Craniosynostosis. Viec phan biet voi meo dau do tu the can duoc thuc hien boi nhan vien y te co chuyen mon.
Doi voi phu huynh tai Buon Ma Thuot va khu vuc Tay Nguyen, co the lien he Benh Vien Thien Hanh Dak Lak de tim hieu ve cac dich vu tham kham tre co bat thuong hinh dang dau va huong danh gia phu hop. |
|
|
|
|
| |
|
|
|
| |
|
|
